“Goierriko hizkera (I)” artikulua,
Goierritarra aldizkaria, 200. zk., 8-9 or., 2001-05-09. “Goierriko
hizkera (eta II)”, Goierritarra aldizkaria, 201. zk., 35 or.,
2001-05-25.
Ondoko
lerroetan Goierriko eta Tolosaldeko hegoaldeko hizkeren azterketa
dialektologikoa egin nahi dugu, azken mendeotan batu diren datuetan eta
guk geuk bildu ditugunetan oinarrituta. Gure helburua ez da deskribapen
zabal bat egitea, bitxikeria eta xehetasun guztiak bilduta alderdi
horretako hizkerak nolakoak diren erakusteko. Helburu kontrastiboa dugu,
hizkera horiek inguruko hizkeren artean duten kokagunea aztertu nahi
dugulako. Gauzak horrela, balio dialektologikoa duten bilakabideak dira
bereziki interesatu zaizkigunak, Goierriko eta Tolosaldeko hizkerak
aldameneko hizkeretatik bereizteko edo eurekin batzeko balio dutenak,
alegia. Hala, bada, Goierriko eta Tolosaldeko hizkeren artean dauden
kidetasunei eta ezberdintasunei erreparatu diegu. Orain arte erabili
izan den sailkapena berrikusteko asmoz (cf. Bonaparte 1863),
gipuzkeraren iparraldeko eta hegoaldeko azpieuskalkien arteko mugari
arreta berezia egin diogu. Eta bi alderdi horien bereizgarritzat jotzen
diren bilakabideak aztergai dugun eremu dialektalean nola banatzen diren
aztertu dugu.
Horretaz gain, aztergai ditugun hizkeretatik alboko herrien hizkeretara dagoen aldea aintzat hartu dugu. Izan ere, alderdi asko jartzen dira harremanetan, eta, beraz, beste alderdietako hizkuntza-ezaugarriek eragina izan dezakete gure eremuan: hain zuen, Beterrin, Nafarroako Leitzan eta Araitz haranean, Urolaldean edo Deba ibarrean nagusi diren bilakabideak. Oro har, bilakabide batzuen hedadura eta egoera zehaztu nahi izan dugu. Beraz, orain arte ikerlariek erakutsitako datuak kontrastatu ditugu, isoglosek atzera edo aurrera egin ote duten jakiteko. Ildo beretik, aztergai dugun alderdian erdialdeko eta mendebaleko euskalkietan ageri diren berrikuntzak nola eta noraino hedatu diren aztertu nahi izan dugu.
“Euskal Herriko ipar-mendebaldeko euskara” izeneko artikulua, 2007
Aunia aldizkaria (19. zk., 36-42 orr.)